Trochę historii

Szerzenie idei franciszkańskiej było troską wszystkich rodzin zakonu św. Franciszka z Asyżu. Realizowano to również przy pomocy tercjarzy, których oddziaływania nie można było zredukować tylko do poziomu organizacji świeckich, bowiem ich zadanie to również szerzenie ideału życiowego, który wypracował św. Franciszek.

Na przełomie XIX i XX w. papieże, a zwłaszcza Pius XI, przywiązywali wielką wagę do rozwoju piśmiennictwa katolickiego. W wielu prowincjach franciszkańskich zaczęto wydawać czasopisma skierowane głównie do członków III Zakonu. Obok żywego słowa, także słowo drukowane stało się podstawowym źródłem głoszenia prawd wiary i zasad moralnych. Prowincja św. Jadwigi od samego początku swego istnienia poszła tą drogą, rozwijając zakrojone na szeroką skalę apostolstwo słowa drukowanego, skierowane do sympatyków ruchu franciszkańskiego.

W działalności wydawniczej Prowincji św. Jadwigi na pierwszy plan wysuwa się niewątpliwie wydawany z myślą o tercjarzach posługujących się językiem polskim „Głos św. Franciszka”, którego pierwszy numer ukazał się w styczniu 1908 r. Jest on poniekąd kontynuacją wydawanego przez franciszkanów w Górze św. Anny w latach 1903-1907, także w języku polskim, „Posłańca św. Franciszka”, miesięcznika dla członków Trzeciego Zakonu św. Ojca Franciszka, którego pierwszym redaktorem i wydawcą był o. Andrzej Bolczyk OFM. Mimo to wszystkie numery „Głosu św. Franciszka” z 1908 r. oznaczone są jako rocznik pierwszy.

Nowemu pismu przyświecały następujące cele:

- objaśniać regułę św. Franciszka,

- uczyć życia prawdziwie ewangelicznego,

- podawać godne przykłady do naśladowania,

- czynić wszystkich czytelników prawdziwymi chrześcijanami i naśladowcami św. Serafickiego Ojca.

Do 1922 r. „Głos św. Franciszka” drukowały śląskie drukarnie, m.in. w Mikołowie oraz we Wrocławiu, ponieważ Prowincja św. Jadwigi nie miała w tym czasie własnej drukarni i wydawnictwa. Od 1922 r. czasopismo drukowano już w zakonnej drukarni we Wrocławiu-Karłowicach.

„Głos św. Franciszka” cieszył się dużą popularnością nie tylko wśród tercjarzy. Ponieważ był adresowany do prostych ludzi, docierał do ich świadomości i serc, kształtując przez wiele lat ich sposób wartościowania i postępowania w duchu św. Franciszka.

W 1938 r. władze hitlerowskie zabroniły wydawania wszystkich czasopism w języku polskim. Ostatni numer ukazał się w grudniu 1938 r. Liczono, że zakaz nie potrwa długo. Tymczasem trzeba było czekać wiele lat.

Starania o wydawanie „Głosu św. Franciszka” podejmowała nasza prowincja od wielu lat, jednak były one blokowane przez brak pozwoleń kompetentnych władz. Zmieniającą się sytuację polityczną w naszym kraju wykorzystał ówczesny prowincjał o. Dominik Kiesch i zainicjował wydawanie od stycznia 1984 roku czterostronicowego listu pt. „Pokój i Dobro”, z podtytułem „Prowincja św. Jadwigi Franciszkanom Świeckim”. Sam zredagował kilka pierwszych numerów, nadając kształt i zakres tematyczny kolejnym. W każdym numerze znajdowało się rozważanie miesięczne oraz wiele wiadomości z życia Zakonu i misji franciszkańskich. Od połowy 1984 roku redagowaniem listu pod okiem o. Tadeusza Słotwińskiego zajęli się klerycy: Idzi Wójcik i Rufin Borecki. Z ich inicjatywy w tym okresie ukazywała się mutacja wspomnianego listu adresowana do młodzieży, mająca podtytuł „Prowincja św. Jadwigi młodym w darze Pokój i Dobro”.

List adresowany do tercjarzy i jego wersja dla młodzieży ukazywały się do grudnia 1988 r.

Ciągle jednak brak było oficjalnej zgody władz państwowych, a kolejne numery listu wydawane były techniką tzw. małej poligrafii, stąd wiele do życzenia pozostawiała jakość druku, składu, szata graficzna. Prowincjałowie nieustannie czynili starania, aby wrócić do tradycyjnej nazwy pisma skierowanego do tercjarzy i gdy nie było nadziei że zostaną uwieńczone sukcesem, zdecydowano, aby w roku 1989 rozpocząć wydawanie po 51-letniej przerwie „Głosu św. Franciszka”, na razie za pomocą wspomnianej już małej poligrafii. XXXII rok wydawania miesięcznika stał się faktem. początkowo pomyślany jako dwumiesięcznik i dedykowany Franciszkańskiemu Zakonowi Świeckich i Młodzieży Franciszkańskiej.

Rok 1989 okazał się przełomowy. Po wielu pismach, petycjach, prośbach, prowadzonych rozmowach wyrażono zgodę, aby „Głos św. Franciszka” mógł się ukazywać jako oficjalne czasopismo, z wpisaniem do rejestru czasopism polskich. Nie obyło się tu bez trudności, zgoda nie gwarantowała przydziału papieru, a żadna drukarnia nie chciała przyjąć zlecenia, gdy nie miała zagwarantowanych jego dostaw.

Ostatecznie dopiero w marcu 1990 r. rozpoczęto wydawanie co miesiąc „Głosu św. Franciszka”. Wtedy zdecydowano, by rocznik XXXII był powtórzony, aby zachować kontynuację pisma wydawanego oficjalnie.

„Głos św. Franciszka” – jak przed stu laty – siostrom i braciom z FZŚ, czcicielom Biedaczyny z Asyżu oraz wszystkim ludziom szlachetnego serca na nowo zaczął nieść franciszkańskie przesłanie „Pokój i Dobro”.

Redaktorzy „Głosu św. Franciszka”:

o. Maurus Kluge OFM (1908-1912),

o. Franciszek Czech OFM (1912-1924),

o. Grzegorz Moczygęba OFM (1924-1924),

o. Fabian Gielnik OFM (1925-1938),

o. Franciszek Rosiński OFM 1989-1989,

o. Fidelis Klosa OFM (1990-1994),

o. Idzi Wójcik OFM (1994-).

_____________

Opracowania na temat "Głosu św. Franciszka":

1. Kurowski B. B. OFM, Franciszkanie Prowincji św. Jadwigi na Śląsku 1887-1939, Wrocław 1997, s. 300-304.

2. Łoboz M., Literatura z tercjarskiego ogrodu rozkwitających róż. Kulturotwórcze i edukacyjne przesłanie "Głosu św. Franciszka" (1908-1938), w: Quaestiones Selectae 15 (2002), s. 99-113.